Elsassischa_Grammatik MiLib 21/01/2009 Ebauche d'une grammaire. A faire vérifier. Et aussi compléter. Elsassischa Gràmmàtik Grammaire alsacienne Elsässische Grammatik Do, uf dam Weblìnk, fìndet ma a Kurs ìwer d Gràmmàtik vum Milhüüser Dialekt (uf dr àlemànnischa Wikipedia): Ici, en suivant ce lien, on trouve un cours sur la grammaire du dialecte mulhousien (sur la Wikipédia alémanique) Hier, auf diesem Weblink, findet man ein Kurs über die Grammatik vom mülhauser Dialekt (auf der alemannische Wikipedia) http://als.wikipedia.org/wiki/Buech:Grammatik_M%C3%BClhauser_Dialekt http://als.wikipedia.org/wiki/Buech:Grammatik_Mülhauser_Dialekt Ileitung Introduction Einleitung S Hochditscha àls Referanz L'allemand comme référence Das Hochdeutsche als Referenz Exàct wia d Schribempfehlunga Orthal d ditscha Orthographie àls Basis nìmmt, so müeß ma aui mìt der d Grammatik ìmmer ìm Sìnn hà wia's uf Ditsch fùnktionniert. Tout comme les recommandations d'écriture Orthal prennent comme base l'orthographe allemande, ainsi on doit aussi avec la grammaire avoir toujours à l'esprit comment ça fonctionne en allemand. Exakt wie die Schreibempfehlungen Orthal die deutsche Orthographie als Basis nimmt, so muss man auch mit der Grammatik immer im Sin haben wie es auf Deutsch funktioniert. Meischens ìsch 's zìmlig ahnlig: àlso wenn ma's uf Ditsch dankt, hàt ma's fàscht uf Elsassisch. La plupart du temps, c'est assez ressemblant : ainsi quand on le pense en allemand, on l'a presque en alsacien. Meistens ist es ziemlich änlig: also wenn man es auf Deutsch denkt, hat man es fast auf Elsässisch. Àwer 's gìtt doch wìchtiga Üsnamma. Mais il y a quand même d'importantes exceptions. Aber es gibt wichtige Ausnahmen. Eh jo... Elsassisch ìsch doch nìt Ditsch. Eh oui... l'alsacien n'est quand même pas de l'allemand Eh ja... Elsässisch ist doch nicht Deutsch. Wàrnung Avertissement Warnung Dàs ìsch a Àmàtor-Prowa. Ceci est un essai amateur. Das ist eine Amator-Probe. D elsassischa Grammatik ìsch wohrschins a schwara Wìssaschàft, sa kààt nìt gànz expliziart sìì ìn dam Àrtìkel. La grammaire alsacienne est sûrement une science difficile, elle ne peut pas être décrite en entier dans cet article. Die elsässische Grammatik ist wahrscheinlich eine schwere Wisseschaft, sie kann nich ganz erklärt sein in diesem Artikel. Do geht's um dr Elsassischa Dialekt wia-n-er gredt wìrd z Milhüüsa. Ici il s'agit du dialecte alsacien tel qu'il est parlé à Mulhouse. Hier geht's um den Elsässischen Dialekt wie er in Mülhausen gesprochen wird. Z Colmer oder ìm Sundgàui ìsch d Gràmmàtik ànderscht. A Colmar ou dans le Sundgau, la grammaire est différente. In Colmar oder im Sundgau ist die Grammatik anders. Verb Verbes Verb A Verb ìsch a Wort wo-n-a Àktion definiart. Un verbe est un mot qui définit une action. Ein Verb ist ein Wort das eine Aktion definiert. Zum Beispiel: Par exemple : Zum Beispiel: sìnga, schlofa chanter, dormir singen, schlafen A Hìlfsverb ìsch a bsunder Verb, wo ìn'ma Sàtz a bsundera Funktion hàt. Un auxiliaire est un verbe particulier, qui a une fonction particulière dans une phrase. Ein Hilfsverb ist ein besonderes Verb, das in einem Satz eine besondere Funktion hat. 's gìtt nur a pààr vu dana Hìlfsverb: Il y a seulement un petit nombre de ces auxiliaires Es bibt nur einige von diesen Hilfsverb: sìì être sein hàà avoir haben düe faire tun wara devenir werden kuu venir kommen Bsunderer Fàll, mìt "geh" un "kuu" Cas particulier, avec "geh" et "kuu" Besonderer Fall, mit "geh" un "kuu" "geh" un "kuu" sìn Verb "geh" et "kuu" sont des verbes "geh" und "kuu" sind Verben Ìch müeß geh schàffa Je dois aller travailler Ich muss arbeiten gehen Därfsch ku lüega Tu as le droit de venir voir Du darfst schauen kommen Vìelmol sìn sa dupliziart: Souvent ils sont répétés : Vielmals sind sie dupliziert: Ìch gàng geh schàffa Je vais travailler Ich gehe arbeiten Kumm ku lüega! Viens voir ! Komm schauen! Do ìsch's komisch: sìn "geh" un "kuu" ìmmer noch Verb, oder làuift's ehnder wia Präpositiona? Là c'est bizarre : "geh" et "kuu" sont-ils encore des verbes ou fonctionnent-ils comme des prépositions ? Da ist es komisch: sind "geh" und "kuu" noch Verben, oder funktionieren sie wie Präpositionen? As sìn "Kurzverb", wo ìn'ra Verdopplung benutzt wara. Ce sont des "verbes courts", qui sont utilisés dans une redondance. Es sind "Kurzverben", die in einer Verdopplung benutzt werden. Dia Bsunderheit, àss ma "geh" un "kuu" zwei Mol sajt, ìsch typisch àlemànnisch. Cette particularité,consistant à dire deux fois "geh" et "kuu", est typiquement alémanique. Diese Besonderheit, dass man "geh" und "kuu" zwei mal sagt, ist typisch alemannisch. Ìn dr Schwitz gìtt's dia Verdopplung aui fer "loo" un "afaa". En Suisse, il y a aussi cette redondance pour "loo" et "afaa". In der Schweiz gibt es diese Verdopplung auch für "loo" und "afaa". http://als.wikipedia.org/wiki/Kurzverb#Bsunderhaite Lüega uf http://als.wikipedia.org/wiki/Kurzverb Allez voir http://als.wikipedia.org/wiki/Kurzverb Schauen Sie auf http://als.wikipedia.org/wiki/Kurzverb Àbkìrtzunga Raccourcis Abkürzungen Wenn ma ìm Àltàg reddt, sajt ma nìt ìmmer àlla Wärter. Quand on parle au quotidien, on ne dit pas toujours tous les mots. Zum Beispiel "geh" un "kuu" wara nìt unbedìngt üsgsprocha, àm And vu'ma Sàtz. Par exemple, "geh" et "kuu" ne sont pas forcément exprimés, à la fin d'une phrase. wo müeß i àna (geh) ? où dois-je aller ? wo muss ich hin (gehen)? ìch hà ìns Bett wälla (geh) Je voulais aller au lit ìch wìll mìt (kuu) Je veux venir avec Vìelmol wìrd aui dr "dü" nìt üsgsprocha: Souvent aussi, le "dü" (tu) n'est pas exprimé : Vielmals wird auch der "dü" nicht ausgesprochen: (dü) bìsch scheen tu es beau du bist schön (dü) därfsch nìt allei uf Pàris (geh) tu n'as pas le droit d'aller seul à Paris du darfst nicht allein nach Paris (gehen) Zitta Temps Zeiten Gegawart Présent Gegenwert ìch màch je fais ich mache ìch wàrt j'attends ich warte oder ou ìch düe wàrta j'attends ich warte S Kurzverb "düe" benutzt ma vìel fer s Gegawart. On utilise beaucoup l'auxiliaire "düe" pour le présent. Das Kurzverb "düe" benutzt man viel für das Gegenwert. Vergàngaheit Passé Vergangenheit Ìch bì gsìì J'ai été Ich bin gewesen Ìch bì gànga Je suis allé Ich bin gegangen Ìch hà gsajt J'ai dit Ich habe gesagt Ìch hà gsunga J'ai chanté Ich habe gesungen Ìch bì grennt J'ai couru Züekunft Futur Zukunft D Züekunft fùnktionniart wia dr Gegawart, ìn'ma Sàtz wo dr Kontext mìt dr Züekunft zammahangt: Le futur fonctionne comme le présent, dans une phrase où le contexte est dans le futur : Die Zukunft funktioniert wie der Gegenwert, in einem Satz die mit der Zukunft zusammenhängt: Ìch màch's morn Je vais le faire demain Ich werde es morgen tun Nachschta Wucha gàng i friaih ìns Bett La semaine prochaine j'irai tôt au lit Nächste Woche gehe ich früh ins Bett Da stìrbt amol jung! Celui-là va un jour mourir jeune ! Fer d Züekunft sajt ma nìt direkt: Pour le futur, on ne dit pas vraiment : Für die Zukunft sagt man nicht wirklig: Ìch wìrr sìì oder ou oder Ìch wìrr geh S Kurzverb "wara" dat ma zwàr erwàrta, wia uf Hochditsch ("werden"). On s'attendrait pourtant à l'auxiliaire "wara", comme en allemand ("werden"). Das Kurzverb "wara" würde man zwar erwarten, wie auf Hochdeutsch ("werden"). Àwer uf Elsassisch fùnktionniart d Züekunft nìt a so. Mais en alsacien, le futur ne fonctionne pas ainsi. Aber auf Elsässisch funktioniert die Zukunft nicht so. Ma kààt heechschterfàlls sàga: Tout au plus on peut dire : Man kann höchstens sagen: Ìch wìrr's känna Je saurai le faire Ich werde es können Dü wìrsch's fìnda Tu vas le trouver Du wirst es finden Ar wìrd kuu Il va venir Er wird kommen Ìm Sìnn vu-n'ra a Vermüetung, ebbis wo wohrschins wìrd pàssiara. Dans le sens d'une supposition, une chose qui va probablement arriver. Im Sinn von einer Vermutung, etwas was wahrscheinlich geschehen wird. Ar wìrd's hoffentlig màcha... Il va le faire, j'espère... Er wird es hoffentlich tun... Ar wìrd scho drààdanka! Il va probablement y penser ! Er wird schon daran denken! Sa ware's schàffa !... Ils vont y arriver !... Sie werden es schaffen !... 's gìtt noch a Meegligkeit fer d Zukunft, mìtem Kurzverb "kuu". Il y a encore une possibilité pour le futur, avec l'auxiliaire "kuu" (venir). Es gibt noch eine Mögligkeit für die Zukunft, mit dem Kurzverb "kuu" (kommen). Wenn d Züekunft gànz nohch ìsch, wenn 's glich pàssiart: Quand le futur est tout proche, quand ça va tout de suite survenir : Wenn die Zukunft ganz nahe ist, wenn es gleich geschieht: 's kummt ku ragna Il va pleuvoir Es regnet bald Da Kurs zeigt nàtiirlig doch Beispìeler fer d Züekunft, mìt em Kurzverb "wara": Ce cours montre évidemment quand même des exemples pour le futur, avec l'auxiliaire "wara" : Dieser Kurs zeigt natürlich doch Beispiele für die Zukunft, mit dem Kurzverb "wara": Beispìeler mìt'ma pààr wìchtiga Verb Exemple avec quelques verbes importants Beispiele mit einigen wichtigen Verb

sìì

Gegawart	Vergàngaheitt	Zukunft
ìch bì oder ìch bìn	ìch bì gsìì	ìch wìrr sìì
dü bìsch	dü bìsch gsìì	dü wìrsch sìì
ar ìsch	ar ìsch gsìì	ar wìrd sìì
mìr sìn	mìr sìn gsìì	mìr wara sìì
ìhr sìn	ìhr sìn gsìì	ìhr wara sìì
sa sìn	sa sìn gsìì	sa wara sìì

hàà

Gegawart	Vergàngaheit	Zëkunft
ìch hà oder ìch hàn	ìch hà ghàà	ìch wìrr hàà
dü hàsch	dü hàsch ghàà	dü wìrsch hàà
ar hàt	ar hàt ghàà	ar wìrd hàà
mìr han	mìr han ghàà	mìr wara hàà
ìhr han	ìhr han ghàà	ìhr wara hàà
sa han	sa han ghàà	sa wara hàà

düe

Gegawart
ìch düe
dü düesch
ar düet
mìr düen
ìhr düen
sa düen

känna

Gegawart	Vergàngaheit	Züekunft
ìch kà oder ìch kàn	ìch hà känna	ìch wìrr känna
dü kàsch	dü hàsch känna	dü wìrsch känna
ar kàt	ar hàt känna	ar wìrd känna
mìr känna	mìr han känna	mìr wara känna
ìhr känna	ìhr han känna	ìhr wara känna
sa känna	sa han känna	sa wara känna

müeßa

Gegawart	Vergàngaheit	Züekunft
ìch müeß	ìch hà müeßa	ìch wìrr müeßa
dü müesch	dü hàsch müeßa	dü wìrsch müeßa
ar müeß	ar hàt müeßa	ar wìrd müeßa
mìr mian	mìr han müeßa	mìr wara müeßa
ìhr mian	ìhr han müeßa	ìhr wara müeßa
sa mian	sa han müeßa	sa wara müeßa

geh

Gegawart	Vergàngaheit	Züekunft
ìch bì oder ìch bìn	ìch bì gànga	ìch wìrr geh
dü gehsch	dü bìsch gànga	dü wìrsch geh
ar geht	ar ìsch gànga	ar wìrd geh
mìr gehn	mìr sìn gànga	mìr wara geh
ìhr gehn	ìhr sìn gànga	ìhr wara geh
sa gehn	sa sìn gànga	sa wara geh

kumma oder kuu

Gegawart	Vergàngaheit	Züekunft
ìch kumm	ìch bì kumma oder ìch bì kuu	ìch wìrr kumma oder ìch wìrr kuu
dü kummsch	dü bìsch kumma oder dü bìsch kuu	dü wìrsch kumma oder dü wìrsch kuu
ar kummt	ar ìsch kumma oder ar ìsch kuu	ar wìrd kumma oder ar wìrd kuu
mìr kumma oder mìr kemma	mìr sìn kumma oder mìr sìn kuu	mìr wara kumma oder mìr wara kuu
ìhr kumma oder ìhr kemma	ìhr sìn kumma oder ìhr sìn kuu	ìhr wara kumma oder ìhr wara kuu
sa kumma oder sa kemma	sa sìn kumma oder sa sìn kuu	sa wara kumma oder sa wara kuu

mächta

Gegawart	Vergàngaheit	Züekunft
ìch mächt	ìch hà mächta	ìch wìrr mächta
dü mächtsch	dü hàsch mächta	dü wìrsch mächta
ar mächt	ar hàt mächta	ar wìrd mächta
mìr mächta	mìr han mächta	mìr wara mächta
ìhr mächta	ìhr han mächta	ìhr wara mächta
sa mächta	sa han mächta	sa wara mächta

Konditionàl Conditionnel Konditional Beispìeler mìt'ma pààr Verb Exemple avec quelques verbes Beispiele mit einige Verb ìch dat ebbis assa je mangerais quelque chose ich würde etwas essen ìch sottigt ebbis assa je devrais manger quelque chose ich sollte etwas essen ìch dat losa j'écouterais ich würde losen ìch giang j'irais ich ginge oder: ìch dat geh j'irais ich würde gehen ìch kam je viendrais ich käme oder: ìch dat kumma je viendrais ich würde kommen ìch hat mächta kumma j'aurais voulu venir ich hätte kommen möchten

düe

Konditionàl
ìch dat
dü datsch
ar dat
mìr data
ìhr data
sa data

sìì

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch war	ìch war gsìì
dü warsch	dü warsch gsìì
ar war	ar war gsìì
mìr warta	mìr warta gsìì
ìhr warta	ìhr warta gsìì
sa warta	sa warta gsìì

hàà

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch hat	ìch hat ghàà
dü hatsch	dü hatsch ghàà
ar hat	ar hat ghàà
mìr hatta	mìr hatta ghàà
ìhr hatta	ìhr hatta ghàà
sa hatta	sa hatta ghàà

känna

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch känntig	ìch hat känna
dü känntsch	dü hatsch känna
ar känntigt	ar hat känna
mìr kännta	mìr hatta känna
ìhr kännta	ìhr hatta känna
sa kännta	sa hatta känna

müeßa

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch müeßtig	ìch hat müeßa
dü müeßtsch	dü hatsch müeßa
ar müeßtigt	ar hat müeßa
mìr müeßta	mìr hatta müeßa
ìhr müeßta	ìhr hatta müeßa
sa müeßta	sa hatta müeßa

geh

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch giang	ìch war gànga
dü giangsch	dü warsch gànga
ar giang	ar war gànga
mìr giangta	mìr warta gànga
ìhr giangta	ìhr warta gànga
sa giangta	sa warta gànga

kumma

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch kam	ìch war kumma
dü kamsch	dü warsch kumma
ar kam	ar war kumma
mìr kamta	mìr warta kumma
ìhr kamta	ìhr warta kumma
sa kamta	sa warta kumma

sotta

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch sottig	ìch hat sotta
dü sottsch	dü hatsch sotta
ar sottigt	ar hat sotta
mìr sotta	mìr hatta sotta
ìhr sotta	ìhr hatta sotta
sa sotta	sa hatta sotta

mächta

Konditionàl	Konditionàl Vergàngaheit
ìch mächtig	ìch hat mächta
dü mächtsch	dü hatsch mächta
ar mächtigt	ar hat mächta
mìr mächta	mìr hatta mächta
ìhr mächta	ìhr hatta mächta
sa mächta	sa hatta mächta

Präpositiona Prépositions Präpositionen Fer a Ort Pour un endroit ìndansin zwìschaentrezwischen hìnterderrièrehinter nawaà côté deneben ufsurauf vordevantvor untersousunter um (... umma)autour deum (...herum) durà traversdurch üshors deaus ufà (avec mouvement, vers une ville)nach zuà (immobile, dans une ville)in zuchez (avec mouvement, vers une personne)zu bichez (immobile, chez une personne)bei Fer a Zitt Pour se situer dans le temps wahrendpendantwährend bisjusquebis zitterdepuisseit Verschìeda Divers mìtavecmit ohnasansohne ferpourfür gegacontregegen Adverb Adverbes Adverb derbii avec, parmi dabei derfìr pour, favorable à dafür derwìder contre, défavorable à dawieder dergìga contre, opposé à dagegen derwillscht pendant ce temps daweil dheim à la maison, au domicile daheim derohna sans darohne drum darum dràà daran dràb darab druf dessus darauf drii dedans darein drüs dehors, hors de daraus dernoh ensuite danach dervu davon derdurch à travers dadurch derzwìscha entre dazwischen dernawa à côté daneben drìwer au-dessus darüber drunter en-dessous darunter wagadam à cause de cela deswegen salamols en ce temps-là damals Deklinàtiona Déclinaisons Deklination Ungfahr wia uf Ditsch, üsser a pààr Fall: Environ comme en allemand, à part certains cas : Ungefähr wie auf Deutsch, außer ein paar Fällen: Ìch nìmm dr Wàga Je prends la voiture Ich nehme den Wagen Kè Genitiv: Pas de génitif : Kein Genitiv: d Reeder vum Wàga les roues de la voiture die Räder des Wagens dàs sìn ìm Kìnd sina Schüeh ce sont les chaussures de l'enfant das sind des Kinds Schuhe mìr kumma nìt wage-n-em Watter nous ne venons pas à cause de la météo wir kommen nicht wegen des Wetters wahrend em Wìnter pendant l'hiver während des Winters

Deklinàtiona

	Maskulin	Feminin	Neutrum	Plural
Nominativ	dr Mànn	d Fràui	s Kìnd	d Litt
Akkusatif	dr Mànn	d Fràui	s Kìnd	d Litt
Dativ	dm Mànn, ìm Mànn	dr Fràui, ìn dr Fràui	dm Kìnd, ìm Kìnd	da Litt, ìn da Litt

Deklinàtiona (schwàch) un Adjektiv

	Maskulin	Feminin	Neutrum	Plural	Beispiel
Nominativ	dr klei Mànn oder dr kleina Mànn	d kleina Fràui	s kleina Kìnd	d kleina Litt	dr klei Mànn ìsch do
Akkusativ	dr kleiner Mànn	d kleina Fràui	s kleina Kìnd	d kleina Litt	ìch seh d kleina Fràui
Dativ	dm klei Mànn, vum klei Mànnoder dm kleina Mànn, vum kleina Mànn	dr kleina Fràui, vu dr kleina Fràui	dm kleina Kìnd, vum kleina Kìnd	da kleina Litt, vu da kleina Litt	ìch gìb a Süü ìm bràva Kìnd

Deklinàtiona (stàrck) un Adjektiv

	Maskulin	Feminin	Neutrum	Plural	Beispiel
Nominativ	a kleiner Mànn	a kleina Fràui	a klei Kìnd	kleina Litt	a güeter Mànn ìsch vìel Wart
Akkusativ	a kleiner Mànn	a kleina Fràui	a klei Kìnd	kleina Litt	ìch seh a kleina Fràui
Dativ	mìt'ma kleiner Mànn, vum a kleiner Mànn	mìt'ra kleina Fràui, vun'ra kleina Fràui	mìt'ma klei Kìnd, vum a klei Kìnd	mìt kleina Litt, vu kleina Litt	ìch gìb Gald ìn àrma Litt

Deklinàtiona Beispìeler

	Maskulin	Feminin	Neutrum	Plural
Nominativ	dr klei Mànn wohnt dodr kleina Mànn wohnt doa kleiner Mànn wohnt doda kleiner Mànn kummt vum Elsàssdàs ìsch dummer Kwàtsch	d kleina Fràui heisst Finnlaa kleina Fràui wohnt dodàs ìsch elsassischa Gràmmatik	s nèia Johr fàngt àa nèi Johr fàngt àdàs ìsch scheen Gschìr	d àlta Litt reda güet Elsassischflotta Litt wohna do
Akkusativ	ìch seh dr klei Mànnìch seh a kleiner Mànn	ìch seh d kleina Fràuiìch seh a kleina Fràui	ìch hohl s kleina Kìndnìmm s scheena Gschìrìch süech a klei Kìndìch trìnk a groß Glàs Wàsser	ìch bedüür d krànka Littìch hà scheena Schüeh
Dativ	ìch kumm mìtem kleina Mànn	ìch kumm mìt dr kleina Fràuiìch gìb a Süü ìn dr kleina Fràui	ìch gìb a Süü ìm kleina Kìndìch gìb a Süü ìn dam bràva Kìndìch gìb a Süü ìm a klei Kìndtrotz dm Kìnd hàr er gscheida	ìch hà Àngscht vu da beesa Littìch hà Schüeh mìt hocha Àbsatz

Verkleinerungsform Diminutif Verkleinerungsform Mìt "la" dràghànga àm And vum Wort avec "la" ajouté à la fin du mot mit "la" darangehangen am Ende des Wortes D Verkleinerungsform benutzt ma fer ebis kleins oder ebis liabs reda On emploie le diminutif pour exprimer une chose petite ou affectueuse Die Verkleinerungsform benutzt man um etwas kleines oder etwas liebes sprechen Zum Beispiel: Par exemple : Zum Beispiel: Kàta -> Katzla Hund -> Hìndla Hüss -> Hiisla Kopf -> Käpfla Stei -> Steinla S And "la" gìltet fer s Milhüserisch La terminaison "la" est valable pour le mulhousien Àn àndra Orta ìsch's "le" oder "li". Zum Beispiel: Heft Par exemple : Heft (cahier) Zum Beispiel: Heft -> Heftla (z Milhüsa) -> Heftle (ìm Unterelsàss) -> Heftli (ìn dr Schwitz) Nawasàtz Subordonnée Nebensatz Mìt "wo" avec "wo" (qui ou que) mit "wo" Dr Mànn wo kumma ìsch L'homme qui est venu Der Mann, der gekommen ist Dr Mànn wo mìr süecha L'homme que nous cherchons Der Mann, den wir suchen A Lànd wo ma güet ìsst Un pays où on mange bien Ein Land wo man gut isst Àndra Präpositiona às uf Hochditsch D'autres prépositions qu'en allemand Andere Präpositionen als auf Hochdeutsch Ìch wohn z Milhüsa J'habite à Mulhouse Ich wohne in Mülhausen Ìch gàng uf Colmer Je vais à Colmar Ich gehe nach Colmar z Morga le matin am Morgen z Mittàg l'après-midi am Nachmittag z Owa le soir am Abend z Nàcht la nuit am Nacht Àrtìkel un Persona Nama Articles et noms de personnes Artikel und Personen Nahmen A Beispiel: Un exemple : Ein Beispiel: Dr Nathan Katz ìsch a beriahmter Dìchter gsìì. Nathan Katz était un poète célèbre. Nathan Katz war ein berühmter Dichter. Uf Elsassisch schribt ma a Àrtìkel vorem Nàma vun'ra Person. En alsacien, on écrit un article devant le nom d'une personne. Auf Elsässisch schreibt man ein Artikel vor dem Namen einer Person. Aui Àcht gaa uf: Aussi faire attention à : Auch Acht geben auf: D Màdàm Meyer ìsch do, sa trìnkt Kàfe. Madame Meyer est ici, elle boit du café. Frau Meyer ist hier, sie trinkt Kafe. S Màrie ìsch do, as trìnkt Kàfe. Marie est ici, elle boit du café. Marie ist hier, sie trinkt Kafe. Aui fer a Fràui, benutzt ma "as" (Neutrum), àstàtt "sa" (Feminin). Aussi pour une femme, on utilise "as" (neutre) au lieu de "sa" (féminin). Auch für eine Frau, verwendet ma "as" (Neutrum), anstatt "sa" (Feminin"). Uf Hochditsch war's ìmmer "sie", fer à Fràui. En allemand, ce serait toujours "sie" pour une femme. Auf Hochdeutsch wäre es immer "sie", für eine Frau. Üssnàhm fer dr elsassischer Dialekt vu Milhüsa Exception pour le dialecte alsacien de Mulhouse Ausnahme für der elsässischer Dialekt von Mülhausen Z Milhüsa sajt ma: A Mulhouse, on dit : In Mülhausen sagt man: a scheena Fràui une belle Femme eine schöne Frau Ìm Rascht vum Owerelsàss sajt ma: Dans le reste du Haut-Rhin, on dit : Im Rest des Oberelsasses sagt man: a scheeni Fràui une belle Femme eine schöne Frau Fer ìwer d elsassischa Gràmmàtik vu dr Milhüüser Gegend mehr erfàhra Pour en apprendre plus sur la grammaire alsacienne de la région mulhousienne Um über der elsässische Grammatik der Mülhausergegend http://als.wikipedia.org/wiki/Buech:Grammatik_M%C3%BClhauser_Dialekt http://als.wikipedia.org/wiki/Buech:Grammatik_Mülhauser_Dialekt uf Elsassisch, uf dr àlemànnischa Wikipedia. en alsacien, dans la wikipédia alémanique auf Elsässisch, auf der alemannische Wikipedia http://fr.wikiversity.org/wiki/Grammaire/Alsacien/Synth%C3%A8se_compl%C3%A8te http://fr.wikiversity.org/wiki/Grammaire/Alsacien/Synthèse_complète uf Frànzeesch, uf dr Wikiversity. en français, dans la Wikiversité auf Französisch, auf der Wikiversity